Η έρευνα διαρθρώνεται σε τρία (3) στάδια, που αφορούν:
Στάδιο 1 Συλλογή στοιχείων
Στάδιο 2 Αναγνώριση περιοχής μελέτης (Σύμπλεγμα Κορωνησίας Αμβρακικού)
Στάδιο 3 Διερεύνηση και διατύπωση προτάσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη, προστασία και ανάδειξη του ευρύτερου φυσικού και πολιτισμικού τοπίου, του συμπλέγματος Κορωνησίας του Αμβρακικού.
Ειδικότερα:
Το 1ο στάδιο της έρευνας περιλαμβάνει τον εντοπισμό, τη συλλογή και μελέτη βιβλιογραφικών πηγών και όλων των απαραίτη των δεδομένων, στοιχείων και μελετών που σχε τίζονται με την υπό μελέτη περιοχή, καθώς και με το αντικείμενο, το περιεχόμενο και τους στόχους της έρευνας. Περιλαμβάνει επίσης μια πρώτη ανάγνωση της περιοχής μελέτης και της διαχρονικής της εξέλιξης ενώ επιχειρεί να θέσει το υπόβαθρο θέσεων της παρούσας ερευνητικής μελέτης.
Αρχικά κρίνεται σκόπιμο να διατυπωθεί το βασικό θεωρητικό πλαίσιο που σχετίζεται με τη ιδιαίτερη φυσιογνωμία της περιοχής του ευρύτερου συμπλέγματος Κορωνησίας, που βρίσκεται στην καρδιά ενός από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους της Ελλάδας και της Μεσογείου, ενώ παράλληλα συγκροτεί ένα σημαντικό πολιτιστικό/ πολιτισμικό τοπίο. Στη συνέχεια επιχειρείται η γενική περιγραφή της ευρύτερης Περιοχής μελέτης και ειδικότερα του δίπολου Κορωνησία– Αμβρακικός κόλπος, και καταγράφεται το Κανονιστικό πλαίσιο για την προστασία και ανάδειξη του περιβάλλοντος και του υγροβιότοπου (ζητήματα Διαχείρισης τοπίου – κληρονομιάς, Προστασία – διαχείριση του Αμβρακικού κόλπου).
Η περιγραφική ανάλυση και μελέτη της εξέλιξης του τόπου στη ροή τού χρόνου, επιχειρείται στη συνέχεια, με βάση τις πηγές, αρχειακή έρευνα και εκτεταμένη βιβλιογραφία. Για τις ανάγκες του ερευνητικού, έγινε συλλογή και συστηματική καταγραφή των υφιστάμενων μελετών (υλοποιημένων ή μη) που αφορούν την υπό μελέτη περιοχή).Στη συνέχεια το υλικό ταξινομήθηκε και αρχειοθετήθηκε προκείμενου να σχολιαστεί και να αξιολογηθεί για τους σκοπούς της έρευνας. Η συλλογή της απαραίτητης δευτερογενούς πληροφορίας σχετικά με την περιοχή της Κορωνησίας (Αμβρακικός κόλπος), αλλά και την ευρύτερη περιοχή της Περιφερειακής Ενότητας Άρτας και του Δήμου Αρταίων, αλλά και της Περιφέρειας Ηπείρου, έχει ως στόχο την εξαγωγή συνοπτικών συμπερασμάτων από κάθε πηγή πληροφόρησης, διαμορφώνοντας με αυτόν τον τρόπο μια προσέγγιση για τους τομείς που συγκροτούν την πραγματικότητα του τόπου της έρευνας. Το υλικό παρουσιάζεται σε θεματικούς πίνακες (Συνολικός Πίνακας Υφιστάμενων Μελετών), διαρθρωμένους σε ενότητες, ενώ για κάθε μια από τις μελέτες αναφέρονται ο τίτλος, ο φορέας, το έτος εκπόνησης, οι μελετητές και το αρχείο στο οποίο βρίσκεται ενώ σημειώνεται συνοπτική περιγραφή και συμπεράσματα.
Ειδικότερα σε ότι αφορά τις Μελέτες Χωρικού, Αναπτυξιακού και Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού, γίνεται συνοπτική ανασκόπηση των σημαντικότερων από αυτές, αλλά και των θεσμικών ρυθμίσεων αναφορικά με τον χωρικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό της περιοχής έρευνας και του ευρύτερου χωρικού πλαισίου όπου αυτή εντάσσεται. Με δεδομένο ότι ο χωρικός σχεδιασμός αποτελεί απαραίτητο θεσμικό υπόβαθρο και ταυτόχρονα εργαλείο αναπτυξιακής προοπτικής της περιοχής, είναι σημαντική η αναγνώριση των κατευθύνσεων χωρικής ρύθμισης και αναπτυξιακής προοπτικής τόσο για την εντοπισμένη περιοχή έρευνας αλλά και για την ευρύτερη χωρική ενότητα (έως και την κλίμακα της Περιφέρειας Ηπείρου). Η αναζήτηση των σχετικών μελετών-σχεδίων και προγραμμάτων οργανώθηκε στη βάση πλέγματος κριτηρίων που αφορούν σε διακριτά χωρικά επίπεδα (οικισμός, δήμος, Περιφερειακή Ενότητα/Περιφέρεια) και περιλαμβάνουν είτε ισχύουσες ή προτεινόμενες κατευθύνσεις οργάνωσης και ρύθμισης του χώρου είτε αναπτυξιακές κατευθύνσεις. Από την αποδελτίωση του διαθέσιμου υλικού αναδείχθηκαν οι σημαντικότερες τέτοιου χαρακτήρα μελέτες ή θεσμικά κείμενα, συνοπτική παρουσίαση των οποίων δίνεται στη συνέχεια.
Στο πλαίσιο της αρχειακής έρευνας, εντοπίζονται και παρουσιάζονται συνοπτικά οι μελέτες που αφορούν σε επεμβάσεις στο δομημένο περιβάλλον της Κορωνησίας (Μελέτες ειδικού σχεδιασμού). Ακολούθως, αναζητούνται και αξιολογούνται τα υπάρχοντα τοπογραφικά διαγράμματα (Γεωμετρικά υπόβαθρα), και τεκμηριώνεται η ανάγκη δημιουργίας τοπογραφικών υποβάθρων σε κατάλληλες με τη φύση του έργου κλίμακες, για τη συνέχεια της έρευνας. Επιπλέον, παρουσιάζονται και σχολιάζονται έρευνες και μελέτες σε Ελληνικό και Διεθνές επίπεδο, μέσα από παραδείγματα παρεμβάσεων σε ευαίσθητους οικολογικά χώρους από τον ελληνικό και διεθνή χώρο, στο πλαίσιο ερευνητικών έργων και διπλωματικών εργασιών, καθώς και υλοποιημένα παραδείγματα. Επισημαίνονται, επίσης, και κατηγοριοποιούνται επιμέρους στοιχεία των παρεμβάσεων, με αντίστοιχη εικονογράφηση (συστήματα προστασίας, σήμανση στο τοπίο, παρατηρητήρια, εξοπλισμός κλπ.).
Τέλος, με δεδομένο το στόχο της έρευνας, που αφορά την προβολή και ανάδειξη της τοπιακής, πολιτισμικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής, επιχειρείται να διατυπωθεί το Γενικό πλαίσιο ανάδειξης, ανάπτυξης και προώθησης της ταυτότητας του τόπου.
Η καταγραφή, αναγνώριση και ερμηνεία των ανωτέρω στοιχείων, θέτουν το υπόβαθρο θέσεων της παρούσας ερευνητικής μελέτης, αναγκαία συνθήκη και πλαίσιο για τη συνέχεια της έρευνας.
Το 2ο στάδιο της έρευνας, αφορά στην Αναγνώριση της περιοχής μελέτης (Σύμπλεγμα Κορωνησίας Αμβρακικού), που περιλαμβάνει τη χαρτογράφηση των χαρακτηριστικών συγκρότησης του χώρου και των κρίσιμων συντελεστών ανάδειξης του. Η Αναγνώριση της περιοχής μελέτης εστιάζει στην καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης στο Σύμπλεγμα της Κορωνησίας, των προβλημάτων και δυνατοτήτων της περιοχής. Η συστηματική καταγραφή, κατανόηση, ανάλυση και αξιολόγηση των χαρακτηριστικών συγκρότησης του τόπου βασίστηκε σε πρωτογενή και δευτερογενή έρευνα και πραγματοποιήθηκε με τη χρήση συμβατικών και σύγχρονων ψηφιακών μέσων.
Για την ολοκλήρωση του σταδίου αυτού πραγματοποιήθηκαν μια σειρά ενεργειών. Η «Χαρτογράφηση» βασίστηκε στην επιτόπια έρευνα και καταγραφή της Ομάδας Μελέτης, που απετέλεσε το βασικότερο εργαλείο στην αναγνώριση της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας και ταυτότητας του τόπου, αλλά και της σημερινής του κατάστασης. Η επιτόπια έρευνα περιελάμβανε αναγνώριση και συστηματική καταγραφή των στοιχείων που συγκροτούν το χώρο, από την κλίμακα του συνόλου έως το μεμονωμένο κτίσμα. Η χαρτογράφηση βασίστηκε επίσης στη συλλογή στοιχείων από τις υφιστάμενες σχετικές πηγές πληροφοριών (πχ. κτηματολογικά δεδομένα, στατιστικοί δείκτες) αλλά και σε προσωπικές επαφές και συνεντεύξεις με αρμόδιες αρχές και εμπλεκόμενους φορείς καθώς και με την τοπική κοινωνία. Η επαφή με την τοπική κοινωνία που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της καταγραφής του οικισμού, μέσα από συνεντεύξεις αποτέλεσε σημαντική πηγή για την κατανόηση του τόπου και τη διερεύνηση των δυνατοτήτων ανάδειξης του.
Της χαρτογράφησης προηγήθηκε η Τοπογραφική αποτύπωση της περιοχής και η δημιουργία των κατάλληλων γεωμετρικών υποβάθρων, με την εφαρμογή σύγχρονων Τοπογραφικών και γεωδαιτικών μεθόδων και την απεικόνισή τους σε κατάλληλα Τοπογραφικά Διαγράμματα.
Η συστηματική καταγραφή, ανάλυση και ερμηνεία των χαρακτηριστικών συγκρότησης του τόπου, περιλαμβάνει τις πιο κάτω θεματικές ενότητες:
Στο τέλος του κειμένου, παρουσιάζονται τα συμπεράσματα της ανάλυσης, τα προβλήματα και οι αναπτυξιακές προοπτικές και διατυπώνονται σκέψεις και προβληματισμοί για την εξέλιξη του τόπου καθώς και οι κύριες κατευθύνσεις οργάνωσης του χώρου που εισάγουν στο επόμενο - τρίτο στάδιο της έρευνας.
Το 3ο στάδιο της έρευνας, περιλαμβάνει τη διατύπωση προτάσεων για την προβολή και ανάδειξη της αρχιτεκτονικής - πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής (Σύμπλεγμα Κορωνησίας Αμβρακικού), στο πλαίσιο ανάδειξης και βιώσιμης ανάπτυξης του ευρύτερου φυσικού και πολιτισμικού τοπίου.
Στην παρούσα, τελική φάση της έρευνας, διαμορφώνονται μια σειρά από προκαταρκτικές προτάσεις για την ανάδειξη του χώρου, για τη δημιουργία πολιτιστικών διαδρομών που θα συνδέουν διάσπαρτους επιμέρους πόλους ενδιαφέροντος σε ένα ενιαίο δίκτυο, αλλά και για βασικές υποδομές υποστήριξης του παραπάνω δικτύου και βελτίωσης της προσβασιμότητας και επισκεψιμότητας της περιοχής ενδιαφέροντος. Διατυπώνονται επίσης τα κρίσιμα θεματικά πεδία που σε επόμενο χρόνο θα αποτελέσουν το ερευνητικό υπόβαθρο για την κατάρτιση ενός στρατηγικού σχεδίου/σχεδίου δράσης για την βιώσιμη ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής του συμπλέγματος Κορωνησίας του Αμβρακικού.
Το στάδιο αυτό βασίζεται και ενσωματώνει δημιουργικά τα στοιχεία της συστηματικής καταγραφής, ανάλυσης και ερμηνείας των χαρακτηριστικών συγκρότησης του τόπου, που έλαβαν χώρα στα προηγούμενα στάδια (Στάδιο 1_Συλλογή στοιχείων, Στάδιο 2_ Αναγνώριση περιοχής μελέτης). Οι προτάσεις που διατυπώνονται στη συνέχεια, βασίζονται στα συμπεράσματα της ανάλυσης και στη διερεύνηση των αναπτυξιακών προοπτικών του τόπου που προηγήθηκαν και επιχειρούν να ανατρέψουν τα προβλήματα που καταγράφηκαν και να διαμορφώσουν τις κύριες κατευθύνσεις οργάνωσης και ανάδειξης του χώρου.
Η σχεδιαστική προσέγγιση που συμπληρώνει τις προτάσεις επιχειρεί να αποδώσει και να αναδείξει με εμβληματικό τρόπο την ιδιαίτερη ταυτότητα του τόπου, με ένα λεξιλόγιο που παράγεται από τον ίδιο τον τόπο και επιστρέφει σε αυτόν με σύγχρονες διατυπώσεις και εκφράσεις. Επιχειρείται έτσι η ανάδειξη του τοπίου και των στοιχείων του, μέσω μιας 15 αισθητικής αντίληψης που διατρέχει όλο το δυνατό εύρος σχεδιασμού, από την κλίμακα χωροταξικού, τοπιακού σχεδιασμού έως και τον σχεδιασμό των αντικειμένων.
Αρχικά διατυπώνεται το υπόβαθρο θέσεων του παρόντος ερευνητικού έργου, το οποίο περιλαμβάνει τη σύνοψη των κρίσιμων στοιχείων των δύο πρώτων σταδίων. Στη συνέχεια, διατυπώνεται το όραμα και οι βασικές προτάσεις για την περιοχή, όπως αυτές διαμορφώνονται μέσα από την έως τώρα έρευνα και τα στοιχεία που αυτή ανέδειξε. Στοιχεία φυσικά, χωρικά, ιστορικά, κοινωνικά, αισθητικά, στοιχεία όχι μόνο ποσοτικά αλλά και ποιοτικά, όχι μόνο υλικά αλλά και άυλα. Στοιχεία του παρελθόντος αλλά και του παρόντος του χώρου, με καθοριστική επιρροή τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του τόπου ως αναπόσπαστο και γηγενές στοιχείο της φυσιογνωμίας της Αμβρακικής θάλασσας.
Ο σχεδιασμός προστασίας και ανάδειξης, στον οποίο στοχεύει η παρούσα φάση, αφορά στο σύνολο του συμπλέγματος αλλά και σε επιμέρους περιοχές, με έμφαση στα σημεία τοπιακού, πολιτιστικού αλλά και ιστορικού ενδιαφέροντος. Περιλαμβάνει γενικές κατευθύνσεις ανάδειξης σημαντικών κόμβων και δικτύου διάδρομων, τη δημιουργία πολιτιστικών διαδρομών και δικτύων διασύνδεσης σε επίπεδο ευρύτερης περιοχής αλλά και ειδικότερα διαδρομές σύνδεσης και προσβασιμότητας στο σύμπλεγμα Κορωνησίας.
Περιλαμβάνει ακόμα κατευθύνσεις ανάδειξης και διαχείρισης του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος, με βασικό κριτήριο το γεγονός ότι η περιοχή αποτελεί ένα οικολογικά ευαίσθητο τοπίο, ενταγμένο σε ένα σημαντικό οικοσύστημα. Ταυτόχρονα, λειτουργεί και ως σημείο πολιτισμικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Ειδικότερα, οι κατευθύνσεις αφορούν προτάσεις αξιοποίησης του δυναμικού του δομημένου περιβάλλοντος, για την ανάδειξη του δημόσιου χώρου και των κτισμάτων αλλά και την προστασία του μέλλοντος του οικισμού με ειδικό νομοθετικό πλαίσιο. Ακόμα, προτάσεις οργάνωσης και ανάδειξης σημείων ενδιαφέροντος, στο ευρύτερο σύμπλεγμα Κορωνησίας. Περιλαμβάνουν επίσης προτάσεις για τις υποδομές και τον εξοπλισμό του δημόσιου χώρου, την κυκλοφορία και τους χώρους στάθμευσης, καθώς και για το ολοκληρωμένο δίκτυο σήμανσης- πληροφόρησης, που στοχεύει στον προσανατολισμό στο χώρο, την παροχή πληροφόρησης, αλλά και τη μελλοντική ενσωμάτωση ψηφιακής πληροφορίας. Υποδεικνύονται επίσης τα στοιχεία εξοπλισμού και υποστήριξης του δικτύου διαδρομών, ενώ στη συνέχεια γίνεται αναφορά στις απαραίτητες υποστηρικτικές Η/Μ υποδομές που θα εξυπηρετήσουν τις νέες ανάγκες που προκύπτουν από τις προτεινόμενες επεμβάσεις στην περιοχή του συμπλέγματος Κορωνησίας.
Ακόμα, γίνονται προτάσεις για την ρύθμιση του χώρου και την άσκηση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων. Επιπλέον, ο υλικός αρχιτεκτονικός σχεδιασμός που επιχειρείται με το παρόν ερευνητικό, είναι κρίσιμο και αναγκαίο σε επόμενα στάδια να συνδυαστεί με το σχεδιασμό της ψηφιακής οργάνωσης της πληροφορίας, με στόχο τη διατύπωση κοινών, αμοιβαίων και ισχυρών, ‘σεναρίων’ αφήγησης. Μια πρώτη προσέγγιση σε αυτό τον τομέα, της ψηφιακής, δηλαδή, ανάδειξης του χώρου σε συνδυασμό με την πραγματική - «χωρική» επίσκεψη (στον ίδιο ή άλλο χρόνο), καθώς και γενικότερες κατευθύνσεις για την ψηφιακή περιήγηση και ξενάγηση στην περιοχή, διατυπώνονται στη συνέχεια.